ကုန္သြယ္ေရးတင္းမာမႈေတြ၊ အေၾကြးပိ မႈေတြေၾကာင့္ စီးပြားေရးအဆင္မေျပမႈေတြ ပိုမိုျမင့္တက္လာတဲ့အတြက္ ဒီႏွစ္အတြင္းနဲ႔လာမယ့္ႏွစ္အတြင္း တစ္ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈက်ဆင္းသြားမယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပုံေငြအဖဲြ႕ (IMF)က ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။
-
အဓိကအားျဖင့္ အေမရိကန္နဲ႔တ႐ုတ္ ၾကားျဖစ္ပြားေနတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲေၾကာင့္ တစ္ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ကုန္သြယ္ေရးတိုးတက္မႈက သိသိသာသာက်ဆင္းသြားမွာျဖစ္ၿပီး ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း ကမၻာ့
အသားတင္ကုန္ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုး (GDP) က ၁ဝ ပုံ ၂ ပုံအထိက်ဆင္းသြားမွာျဖစ္တယ္ လို႔ IMFက သံုးလတစ္ႀကိမ္ထုတ္ျပန္တဲ့ ကမၻာ့စီးပြားေရးအျမင္ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။
-
ဒါ့ျပင္ စီးပြားေရးဖံြ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ ဒီႏွစ္အတြင္း စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈကို ဆိုးဆိုးရြားရြားခံစားရမွာျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတို႔ကေတာ့ လာမယ့္ႏွစ္က်မွသာ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈကို
ခံစားရမွာျဖစ္တယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရင္အစီရင္ခံစာေတြမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အႏၲရာယ္ေတြက လက္ေတြ႕ကမၻာမွာ အမွန္တကယ္ျဖစ္ေပၚလာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း IMF က သတိေပး ထားပါတယ္။
-
အေမရိကန္အစိုးရက ႏုိင္ငံအတြင္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြအတြက္ အခြန္ေငြ ေလွ်ာ့ခ်ေပးျခင္းနဲ႔ မူဝါဒေျပာင္းလဲျခင္းတို႔မွ တစ္ဆင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို လႈံ႕ေဆာ္ ေပးႏုိင္မႈေၾကာင့္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈဒဏ္
ကို အလြန္အမင္းမခံစားရေပမယ့္လည္း ဒီအရာေတြအားလံုးက ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ႏွစ္မွာ ကြယ္ေပ်ာက္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္စတင္လိုက္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရးပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ အဓိကကုန္
သြယ္ဖက္ႏုိင္ငံေတြၾကား ထပ္ေဆာင္းအခြန္ေတြ အျပန္အလွန္ခ်မွတ္ျခင္းေတြ ျဖစ္ေပၚ ေစခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီရဲ႕အက်ဳိးဆက္က ဘယ္သူေတြကိုထိခိုက္ေစလဲဆိုရင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အပါအဝင္ တျခားအာရွစီးပြားေရးအင္အား ႀကီးႏုိင္ငံေတြ၊ အာဂ်င္တီးနား၊ တူရကီနဲ႔ ဘရာဇီးတို႔လို အားနည္းခ်က္ရွိတဲ့ႏုိင္ငံေတြကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။
-
ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းမ်ားကုိ အကာအကြယ္ ေပးေရးမူဝါဒ ျမင့္တက္လာျခင္း
-
ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းေတြကို အကာအကြယ္ ေပးေရးဆိုတဲ့ေျပာဆိုမႈေတြက လုပ္ေဆာင္မႈ အျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲလာတာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး တင္းမာမႈေတြျမင့္တက္ လာျခင္းက ကမၻာ့စီးပြားေရး အတြက္အဓိက က်တဲ့ စိန္ေခၚမႈ ျဖစ္လာပါတယ္။
-
အဲဒီျပည္တြင္း လုပ္ငန္းေတြကို အကာအကြယ္ေပးေရး လုပ္ေဆာင္မႈေတြမွာ အေမရိကန္ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္က ေဒၚလာ ၂၅ဝ ဘီလီယံ တန္ဖိုးရွိတဲ့ တ႐ုတ္ ကုန္ပစၥည္းေတြ အေပၚ ထပ္ေဆာင္း အခြန္တိုးျမႇင့္ေကာက္ ခံျခင္းနဲ႔ ကမၻာတစ္ဝန္းမွ တင္သြင္းတဲ့ အလူမီနီယမ္နဲ႔ သံမဏိေတြအေပၚ ထပ္ေဆာင္း အခြန္ေကာက္ခံျခင္း တို႔လည္း ပါဝင္ပါတယ္။
-
ဒါေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရး တင္းမာမႈေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ မေသခ်ာမေရရာမႈေတြက စက္မႈ လုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ ႏွံမႈကို ဆိုင္းငံ့ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ စြန္႔လႊတ္ျခင္းတို႔ကို လုပ္ေဆာင္လာႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီလို လုပ္ေဆာင္လာရင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈက႑နဲ႔ ဝယ္လိုအားက႑ေတြမွာ တိုးတက္မႈေႏွးေကြး သြားႏုိင္ပါတယ္။ အကယ္၍ အဲဒီလိုေႏွးေကြးမႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ ကုန္သြယ္ေရး တင္းမာမႈေတြက အျမင့္ဆံုးအေျခအေန အထိေရာက္ရွိႏုိင္ၿပီး စီးပြားေရးပ်က္ကပ္ အေနအထားဆီ ဦးတည္သြားႏုိင္တယ္လုိ႔ IMF က သတိေပးထားပါတယ္။
-
ဒီႏွစ္အတြင္း တစ္ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈႏႈန္းက ၄ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္း သာရွိၿပီး IMF က ဇူလိုင္လအတြင္း ခန္႔မွန္း ထားတဲ့ပမာဏထက္ ၁ဝ ပုံ ၆ ပုံနည္းပါးၿပီး လာမယ့္ႏွစ္မွာဆိုရင္ေတာ့ စီးပြားေရးတိုး တက္မႈက ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ၂ဝ၂၂-၂ဝ၂၃ ခုႏွစ္အတြင္း တစ္ကမၻာလံုးဆိုင္ရာတိုးတက္မႈက ၃ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိေတာ့မယ္လို႔ IMF က အခုအစီရင္ခံစာမွာ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။
-
ဒါေၾကာင့္ တစ္ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ တိုးတက္မႈရဲ႕ရလဒ္ေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မွ်ေဝႏုိင္ဖို႔၊ အဖဲြ႕အစည္းေတြ အေပၚအယံုအၾကည္ မရွိမႈ တိုးျမင့္လာျခင္းကို တုံ႔ျပန္ရာမွာ ကူညီႏုိင္ဖို႔နဲ႔ ဖြဲ႕စည္းပုံေျပာင္းလဲရာမွာ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းအကာအကြယ္ ေပးေရးလုပ္ေဆာင္ မႈေတြကို ေရွာင္ရွားႏုိင္ဖို႔ အစိုးရေတြအေနနဲ႔ မူဝါဒေတြ ခ်မွတ္သင့္တယ္လို႔ IMF က တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ကုန္သြယ္ ေရးတိုးတက္ေစဖို႔ အစိုးရအဖဲြ႕အစည္းေတြ အေနနဲ႔ ပူးေပါင္းအေျဖရွာ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ၎တို႔က အေလးအနက္ေျပာထားပါတယ္။
-
စိန္ေခၚမႈမ်ားကိုရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ တ႐ုုတ္နဲ႔ အေမရိကန္
-
တ႐ုုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ျပည္တြင္း အသားတင္ကုန္ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုးက ဒီႏွစ္အတြင္း ၂ ဒသမ ၉ ရာခုိင္ႏႈန္းျမင့္တက္ ႏိုင္ၿပီး ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္မွာ ၂ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ ႏႈန္းနဲ႔ ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ႏွစ္မွာ ၁ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ ႏႈန္းသာ ျမင့္တက္ေတာ့ မယ္လို႔ IMF က ခန္႔ မွန္းထား ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စုရဲ႕ အခြန္ေငြေလွ်ာ့ခ်မႈနဲ႔ ေငြေၾကးသံုး စြဲမႈတိုးျမႇင့္ျခင္းေတြက စီးပြားေရးတိုးတက္မႈကို အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစပါတယ္။
-
ဒါ့ျပင္ ကုန္သြယ္ေရး ပဋိပကၡျမင့္တက္ မႈေၾကာင့္ျဖစ္ ေပၚလာတဲ့ ႐ုတ္တရက္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ မျဖစ္ေအာင္လည္း အတန္အသင့္အကူအညီ ေပးႏုိင္ၿပီး အျပန္အလွန္အေနနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕အတိုးႏႈန္းေတြက ေမွ်ာ္မွန္း ထားတာထက္ ပိုမိုလ်င္ျမန္စြာ ျမင့္တက္လာ ေစပါတယ္။
-
ကုန္သြယ္ေရး ပဋိပကၡက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အတြက္ေတာ့ ေျပာပေလာက္ ေအာင္ထိခိုက္မႈ မျဖစ္ေစပါဘူး။ ဒီႏွစ္အတြင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈက ၆ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းမွာျဖစ္ၿပီး ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ၆
ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းသာက်ဆင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ တ႐ုတ္အစိုးရရဲ႕စီးပြားေရး လႈံ႕ေဆာ္မႈလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက ထပ္ေဆာင္း အခြန္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့အက်ဳိး ဆက္ေတြကို အနည္းငယ္ ေျပေလ်ာ့ေစဖြယ္ ရွိပါတယ္။
-
ကုန္ထုတ္စြမ္းအားစိန္ေခၚမႈ
-
ေရရွည္ကာလကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ သက္ႀကီးရြယ္အို အေရအတြက္ မ်ားျပားလာျခင္းနဲ႔ ကုန္ထုတ္စြမ္းအား တိုးတက္မႈေႏွးေကြးျခင္းတို႔က စီးပြားေရးဖံြ႕ၿဖိဳးတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအတြက္
အဓိက စိန္ေခၚမႈ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ခ်မ္းသာ ၾကြယ္ဝတဲ့ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈေၾကာင့္ပဲ တစ္ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈက ၂ဝ၂၂-၂ဝ၂၃ ခုႏွစ္မွာ ၃ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
-
ဒါေၾကာင့္ အစိုးရအဖဲြ႕အစည္းေတြ အေနနဲ႔ ဘ႑ာေရး မူဝါဒေတြ၊ ပညာသင္ၾကားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ သာတူညီမွ်ရွိေရးအတြက္ ျပည့္စုံလုံေလာက္တဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ မႈစနစ္ေပးေရးေတြကို ေရရွည္စီမံကိန္း ေရးဆြဲၿပီး လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္သလို ဒီအခ်က္ေတြကလည္း အဓိကဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေရရွည္ စီမံကိန္းေတြကို ေဆာင္ရြက္ေပးမွသာ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲရဲ႕႐ိုက္ခတ္မႈဒဏ္ကို ခံႏုိင္ရည္ရွိမွာျဖစ္ၿပီး စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈကေန ေရွာင္ရွား ႏုိင္မွာျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလိုက္ရ ပါတယ္။
Ref: AFP, Bloomberg
#ျမ၀တီေန႔စဥ္သတင္းစာ
